Natyra dhe planeti · Kafshët
Pse ndryshojnë ngjyrë kameleonët?
Një kameleon në degë duket si magji. Nën lëkurë, megjithatë, nuk ka bojëra që dikush i përzien. Ka qeliza që e riorganizojnë dritën.
Kur një kameleon kalon nga jeshilja në të verdhë të ndezur, nuk po “zgjedh një ngjyrë nga kutia”. Nën lëkurën e jashtme ka shtresa qelizash. Disa mbajnë pigment. Të tjera, iridoforët, mbajnë kristale të vegjël guanineje. Kur kristalet largohen nga njëri-tjetri, drita që kthehet ndryshon dhe ne shohim një ngjyrë tjetër.
Nuk është vetëm fshehje
Një mashkull i emocionuar mund të ndizet me ngjyra të forta për të tërhequr vëmendjen ose për të paralajmëruar një rival. Kur është i qetë, ngjyrat zbuten. Edhe temperatura luan rol: një ngjyrë më e errët thith më shumë nxehtësi dielli, një më e çelët e reflekton.
Disa lloje përputhen mirë me gjethet. Të tjera jo dhe aq. Pra fjalia “kameleonët bëhen çfarëdo ngjyre që i rrethon” është një mit i bukur, por i tepërt. Ata nuk bëhen si katrorët e një këmishëje.
Ndryshimi i ngjyrës është një gjuhë, jo një kostum që vishet për çdo festë.
Ka edhe një mrekulli tjetër në të njëjtën kafshë: gjuha. Ajo mund të hidhet më gjatë se trupi dhe të kapë një insekt me majën ngjitëse, më shpejt sesa arrin syri yt ta ndjekë. Sytë, ndërkohë, vëzhgojnë dy anë. Kameleoni nuk është lodër. Është një zgjidhje e vjetër e natyrës për të jetuar mes degëve.
Fjalë e re
- Iridofor
- Qelizë nën lëkurë me kristale të vegjël, që e kthen dritën në një ngjyrë tjetër.
Fakte interesante
- Shumë kameleonë e ndryshojnë ngjyrën më shumë për të folur me njëri-tjetrin sesa për t'u fshehur.
- Iridoforët përmbajnë kristale të vegjël që pasqyrojnë dritë me ngjyra të ndryshme kur largohen ose afrohen.
- Sytë e kameleonit lëvizin pothuajse veç e veç, prandaj ai sheh dy drejtime njëherësh.
Çfarë mësuam?
Kameleonët ndryshojnë ngjyrë me qeliza të posaçme nën lëkurë. Arsyet kryesore janë komunikimi, temperatura dhe disponimi. Kamuflazhi ndihmon, por nuk është e gjithë historia.
