Historia dhe qytetërimet · Qytetërimet e lashta
Si ndërtoheshin piramidat?

Një mal gjeometrik në shkretëtirë ngjan i pamundur, derisa e ndan në gurë, rampa, ushqim dhe njerëz që dinin zanatin e tyre.
Piramidat janë varre mbretërore. Faraonët e Mbretërisë së Vjetër donin një shtëpi për jetën pas vdekjes dhe një shenjë që pushteti i tyre shihej nga larg. Piramida e Madhe, e ndërtuar për Khufun, mbeti ndërtesa më e lartë e bërë nga njeriu për mijëra vjet.
Gurë, jo magji
Shumica e blloqeve janë gëlqere, të prera në gurore aty pranë. Blloqet më të rënda të granitit, për dhomat e brendshme, vinin nga jugu dhe udhëtonin me anije kur Nili ishte i fryrë. Në kantier, punëtorët i tërhiqnin mbi rrëshqitëse druri. Uji mbi rërë ul fërkimin — një detaj i vogël që e bën një gur të madh të lëvizshëm.
Si u ngjitën kaq lart? Arkeologët nuk janë plotësisht dakord. Disa mendojnë për një rampë të drejtë, të tjerë për një rampë spirale, të tjerë për rampa të brendshme. Është e ndershme të thuhet: dimë mjetet dhe organizimin, por vizatimi i saktë i rampës ende diskutohet.
Misteri i mbetur nuk është “a i ndërtuan njerëzit?”. Është “cilën zgjidhje inxhinierike zgjodhën?”.
Kush i ngriti?
Për një kohë të gjatë u tha se skllevërit i ndërtuan nën kamxhik. Gërmimet te fshati i punëtorëve tregojnë një tablo tjetër: ushqim i bollshëm, përfshirë mish, dhoma fjetjeje të rregullta dhe varre pranë monumentit. Këta ishin punëtorë me aftësi, që punonin me turne, ndoshta edhe në shenjë shërbimi ndaj faraonit, por jo një turmë pa emër.
Piramida, pra, është më pak një mrekulli e pashpjegueshme dhe më shumë një provë se çfarë mund të bëjë një shoqëri kur planifikon, mat dhe ushqen njerëzit që ndërtojnë.
Fakte interesante
- Piramida e Madhe e Khufut u ndërtua rreth vitit 2560 para erës sonë.
- Gurët e gëlqeres vinin nga afër; graniti më i rëndë udhëtonte me Nilin nga Aswani.
- Fshati i punëtorëve pranë Gizës ka furra buke dhe varre — shenja se ata ishin punëtorë të paguar, jo skllevër pa emër.
Çfarë mësuam?
Egjiptianët e lashtë i ngritën piramidat me plan, me gurë të tërhequr dhe të ngritur, dhe me një ushtri zejtarësh. Ende debatohen rampat e sakta, por skllavëria si shpjegim kryesor nuk qëndron.
